Công bố quốc tế để xét PGS/GS: cần hạng Q nào, bao nhiêu bài?

Với giảng viên, công bố quốc tế không chỉ phục vụ một luận án mà là nền tảng cho cả con đường chức danh. Câu hỏi thường gặp là “xét PGS/GS cần bài Q mấy, bao nhiêu bài?”. Khung pháp lý hiện hành trả lời khá rõ về số bài tối thiểu và điểm công trình — và một định hướng tự chủ mới đang dần thay đổi cách xét. Bài này tóm tắt để bạn lập kế hoạch tích luỹ công bố nhiều năm.

Khung pháp lý: Quyết định 37/2018 và vai trò HĐGSNN

Tiêu chuẩn chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) được quy định tại Quyết định 37/2018/QĐ-TTg (ban hành 31/8/2018), đã được Quyết định 25/2020/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung. Cơ quan tổ chức xét và công nhận là Hội đồng Giáo sư nhà nước (HĐGSNN), qua ba cấp: Hội đồng Giáo sư cơ sở → Hội đồng Giáo sư ngành/liên ngành → HĐGSNN. HĐGSNN cũng ban hành khung điểm công trình theo từng ngành và danh mục tạp chí được tính điểm.

Yêu cầu công bố quốc tế: bao nhiêu bài, hạng nào

Điểm cốt lõi nằm ở yêu cầu tác giả chính trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín (có mã ISSN, thuộc danh mục WoS/ISI, Scopus hoặc danh mục quốc tế khác do HĐGSNN quyết định):

• Ứng viên PGS: là tác giả chính của ít nhất 03 bài báo khoa học trên tạp chí quốc tế uy tín (áp dụng từ năm 2020; giai đoạn chuyển tiếp trước đó là 02 bài).
• Ứng viên GS: là tác giả chính của ít nhất 05 bài báo khoa học trên tạp chí quốc tế uy tín (từ năm 2020; trước đó là 03 bài), và phải đã được bổ nhiệm PGS đủ 03 năm trở lên.

Quyết định 37 không bắt buộc “phải Q1”: yêu cầu là tạp chí quốc tế uy tín trong danh mục được công nhận. Tuy nhiên hạng quartile ảnh hưởng trực tiếp tới điểm công trình (xem mục dưới), nên bài Q1/Q2 vừa “ăn điểm” cao vừa thuận lợi khi hội đồng đánh giá chất lượng. Nếu chưa chắc về cách phân hạng, xem Hiểu Q1/Q2 & Scopus.

Cách tính điểm công trình quy đổi

Ngoài số bài tối thiểu, ứng viên phải đạt tổng điểm công trình quy đổi theo ngành. Một số mốc tham khảo từ Quyết định 37 (đã sửa đổi):

Ứng viên GS thường cần tổng khoảng 20 điểm quy đổi trở lên tuỳ ngành; ứng viên PGS ở mức thấp hơn. Vì điểm tối thiểu theo từng ngành do HĐGSNN quy định và có thể điều chỉnh, bạn nên đối chiếu đúng khung điểm ngành mình tại hdgsnn.gov.vn trước khi lập kế hoạch. Với khối khoa học xã hội & nhân văn, số tạp chí quốc tế phù hợp ít hơn — xem định hướng riêng cho khoa học xã hội & nhân văn và kinh tế & quản trị.

Lưu ý hiệu lực 5 năm

Quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh hết hiệu lực sau 5 năm kể từ ngày ký nếu ứng viên chưa được một cơ sở giáo dục đại học bổ nhiệm vào chức danh tương ứng. Vì vậy nên tính thời điểm nộp hồ sơ gắn với cơ hội bổ nhiệm thực tế, tránh để “đạt chuẩn” rồi hết hạn.

Thay đổi đang diễn ra: Nghị quyết 71 và hướng tự chủ

Ngày 22/8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Về chức danh GS/PGS, nghị quyết phát tín hiệu trao quyền tự chủ nhiều hơn cho cơ sở giáo dục đại học trong tuyển dụng, bổ nhiệm GS/PGS theo thông lệ quốc tế, theo hướng minh bạch và nâng chuẩn. Đã có đề xuất thí điểm cho một số đại học lớn (như ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP.HCM, ĐH Đà Nẵng, ĐH Bách khoa Hà Nội) tự xét GS/PGS.

Lưu ý quan trọng: tới thời điểm bài này, Nghị quyết 71 là định hướng; văn bản pháp quy thay thế hoặc sửa đổi Quyết định 37 đang trong quá trình hoàn thiện. Nghĩa là khung hiện hành vẫn là Quyết định 37 (sửa đổi bởi 25/2020), nhưng cách xét có thể thay đổi trong vài năm tới — đặc biệt là tiêu chí công bố quốc tế có xu hướng được nâng cao. Hãy theo dõi quy định mới và quy chế của chính cơ sở bạn công tác.

Lộ trình tích luỹ công bố — đồng hành dài hạn

Vì một chu trình bình duyệt quốc tế mất nhiều tháng tới hơn một năm, đủ 3 bài (PGS) hay 5 bài (GS) là kế hoạch của nhiều năm, không phải một mùa. Nên bắt đầu từ việc chọn đúng tạp chí mục tiêu theo năng lực và dữ liệu hiện có — tham khảo cách chọn target quartile thực tế để không mất thời gian vào tạp chí ngoài tầm hoặc tạp chí predatory (bài không được tính điểm).

peer đồng hành cùng bạn

peer cố vấn theo mô hình Outline → Bản thảo → Hoàn thiện: cùng bạn xây lộ trình công bố nhiều năm, chọn tạp chí phù hợp ngành và mục tiêu chức danh, rà soát bản thảo trước khi nộp — còn nghiên cứu, bản thảo và quyết định cuối cùng luôn là của bạn (việc chấp nhận đăng thuộc về ban biên tập, việc công nhận chức danh thuộc về hội đồng). Bạn có thể bắt đầu từ dịch vụ tư vấn công bố quốc tế hoặc chọn tạp chí mục tiêu.

Lưu ý: Khung điểm và danh mục tạp chí theo ngành do HĐGSNN ban hành và có thể thay đổi theo năm — hãy kiểm tra quy định mới nhất trước khi nộp hồ sơ.